สวนดวงวิจิตรเป็นสวนผลไม้ของครอบครัว พื้นที่ประมาณ 20 ไร่ ตั้งอยู่ที่หมู่ 3 บ้านเนินมะหาด ตำบลชากไทย อำเภอเขาคิชฌกูฏ จังหวัดจันทบุรี เริ่มบุกเบิกพื้นที่ประมาณ พ.ศ. 2500 ชื่อ “ดวงวิจิตร” เกิดจากการรวมชื่อของบิดา คือ นายสมัย ป๊อกตัง ชื่อเล่น “ดวง” กับชื่อของมารดา คือ “วิจิตร” ชื่อนี้จึงเป็นบันทึกความทรงจำ แรงงาน และความผูกพันของพ่อแม่ที่มีต่อผืนดิน ไม่ใช่ชื่อที่ตั้งขึ้นเพื่อการตลาด สวนผ่านการปลูกพืชหลายชนิดตามยุคสมัย ทั้งข้าวไร่ พืชไร่ สับปะรด ยางพารา ส้ม ทุเรียน เงาะ และไม้ผลอื่น ๆ ต้นไม้ที่มีความหมายสำคัญคือ “ต้นเงาะของแม่” ซึ่งปลูกก่อน พ.ศ. 2520 เดิมมีประมาณ 60 ต้น ปัจจุบันยังคงเหลือประมาณ 55–56 ต้น และเคยเป็นกำลังสำคัญในการสร้างรายได้ให้สวนในช่วงที่ต้นทุเรียนอ่อนแอ เมื่อกลับมารับช่วงดูแลสวน ได้พบทั้งต้นทุเรียนเก่าที่เสื่อมโทรมและทุเรียนรุ่นใหม่ที่ยังไม่สมบูรณ์ สวนจึงเลือกไม่ฝากอนาคตไว้กับพืชชนิดเดียว แต่มุ่งฟื้นฟูดิน น้ำ ต้นไม้ และความหลากหลายทางชีวภาพ เพื่อกระจายความเสี่ยง สร้างอาหารปลอดภัย และพัฒนาการพึ่งตนเอง เจ้าของสวนเป็นผู้ประกอบวิชาชีพด้านการแพทย์แผนไทย จึงนำแนวคิด “หมอทำสวน” มาเชื่อมโยงการดูแลสุขภาพอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่ดินที่มีชีวิตและปลอดภัย พืชที่แข็งแรง อาหารที่ปลอดภัย ไปจนถึงสุขภาวะของผู้คน ปัจจุบันสวนกำลังพัฒนาองค์ประกอบไปสู่พื้นที่เรียนรู้ด้านอาหารปลอดภัยและสมุนไพร โดยยึดหลัก “ฟื้นฟู–พึ่งตน–แบ่งปัน” และเชื่อว่า “ความหลากหลายคือภูมิคุ้มกันของสวน”
อ่านเรื่องราวทั้งหมด
สวนดวง-วิจิตร
หมอทำสวน — ดูแลสุขภาพตั้งแต่ดิน พืช อาหาร ถึงผู้คน
สวนผลไม้เก่าแก่ของครอบครัวในจังหวัดจันทบุรี ที่กำลังฟื้นฟูดิน ต้นไม้ และระบบนิเวศด้วยแนวทางเกษตรอินทรีย์และกสิกรรมธรรมชาติ ปลูกไม้ผล พืชอาหาร และสมุนไพรอย่างหลากหลาย เชื่อมโยงการดูแลสุขภาพตั้งแต่ดิน พืช อาหาร ไปจนถึงผู้คน ภายใต้แนวคิด “ฟื้นฟู–พึ่งตน–แบ่งปัน”
รู้จักสวนของเรา
สามารถ ดวงวิจิตรกุล
เป็นเกษตรกรจังหวัดจันทบุรี เจ้าของและผู้ดูแลสวนดวงวิจิตร และเป็นสมาชิกและกรรมการวิสาหกิจชุมชนแปลงใหญ่ทุเรียนอินทรีย์ จันทบุรี กับประธานวิสาหกิจชุมชนกสิกรรมธรรมชาติ จันทบุรี
สวนดวงวิจิตรเป็นสวนผลไม้เก่าแก่ของครอบครัว พื้นที่ประมาณ 20 ไร่ ตั้งอยู่ที่บ้านเนินมะหาด ตำบลชากไทย อำเภอเขาคิชฌกูฏ จังหวัดจันทบุรี ปัจจุบันผมรับช่วงกลับมาดูแลและฟื้นฟูสวน โดยมุ่งพัฒนาการผลิตทุเรียนและผลไม้ชนิดต่าง ๆ ตามแนวทางเกษตรอินทรีย์และกสิกรรมธรรมชาติ ควบคู่กับการรักษาความหลากหลายทางชีวภาพ การฟื้นฟูดิน การจัดการน้ำ และการปลูกพืชอาหารกับสมุนไพร
ผมมีพื้นฐานการศึกษาและประสบการณ์ด้านภูมิศาสตร์ เทคโนโลยีสารสนเทศ และระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ จึงสนใจนำวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และข้อมูลมาประยุกต์ใช้ในการจัดการสวน รวมถึงกำลังเรียนรู้และพัฒนาความรู้ด้านการผลิตทุเรียนสมัยใหม่ เพื่อให้สวนสามารถเป็นได้ทั้งพื้นที่ผลิตจริง พื้นที่ทดลอง และแหล่งเรียนรู้สำหรับเกษตรกรกับผู้ที่สนใจ
อีกบทบาทหนึ่งของผมคือผู้ประกอบวิชาชีพการแพทย์แผนไทยด้านการนวดไทย และกำลังศึกษาต่อด้านเวชกรรมไทยและเภสัชกรรมไทย จึงนำแนวคิด “หมอทำสวน” มาเป็นแนวทางในการดูแลสวน โดยมองว่าสุขภาพของดิน พืช อาหาร และผู้คนเชื่อมโยงกันเป็นระบบ
ดินที่มีชีวิตและปลอดภัย ย่อมช่วยให้พืชแข็งแรง เกิดอาหารที่ปลอดภัย และนำไปสู่สุขภาวะที่ดีของผู้คน
ผมจึงตั้งใจพัฒนาสวนดวงวิจิตรภายใต้หลัก “ฟื้นฟู–พึ่งตน–แบ่งปัน” และเชื่อว่า “ความหลากหลายคือภูมิคุ้มกันของสวน” พร้อมร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้และพัฒนาเครือข่ายเกษตรอินทรีย์กับสมาชิกวิสาหกิจชุมชนแปลงใหญ่ทุเรียนอินทรีย์ จันทบุรี และเครือข่ายเกษตรกรในพื้นที่